Miejsce
Wola Gułowska, gm. Adamów, pow. łukowski, woj. lubelskie
Na czym polega ta tradycja?
Naszą tradycją jest międzypokoleniowy przekaz wiedzy, gwary, obrzędów, strojów i obyczajów istniejących w naszym regionie, poprzez wystawianie spektakli teatralnych. Akcja tych widowisk rozgrywa się głównie wokół chłopskiej rodziny „Maciejów” i poprzez jej relacje międzysąsiedzkie, codzienne obowiązki, wierzenia, przesądy i obyczaje, przenosimy widza w świat życia wiejskiego z pierwszej połowy ubiegłego stulecia. To wszystko ściśle wiąże się z rokiem liturgicznym, porami roku i ważnymi wydarzeniami w ich życiu. Widowiska dla widza dorosłego są echem minionych czasów, a dla młodych odbiorców żywą lekcją naszej tradycji i kultury,
Kiedy warto przyjechać?
Żeby poczuć klimat naszych działań twórczych / wystawienie widowiska/ warto odwiedzić naszą okolicę z wcześniejszą, co najmniej 2 miesięczną, zapowiedzią. Jesteśmy teatralną grupą amatorską, wszyscy grający aktorzy to pasjonaci, więc nie zajmujemy się tym na co dzień. Zaprezentowanie widowiska wymaga przypomnienia, w związku z tym wielu prób.
Wola Gułowska ma również ogromne walory historyczne. To właśnie w tym rejonie rozegrała się ostatnia bitwa kampanii wrześniowej Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Polesie” pod dowództwem gen. Fr. Kleeberga. Przez cały rok można odwiedzać multimedialne Muzeum Czynu Bojowego Kleeberczyków, poświęcone ostatniej bitwie, Galerię Rzeźby Ludowej, w której znajdują się prace lokalnych twórców ludowych. W Domu Kultury znajduje się również sala ekspozycyjna poświęcona kulturze i dziedzictwu ludowemu, kompleks paintballowy i wypożyczalnia rowerów. W Woli Gułowskiej warto odwiedzić Sanktuarium Matki Bożej, które przyciąga pielgrzymów dzięki cudownemu obrazowi Matki Bożej Gułowskiej.
Co można przeżyć i czego się nauczyć na miejscu?
Odbiorcy naszych widowisk mogą stać się pośrednimi uczestnikami pewnych wydarzeń, mogą doświadczyć gwary naszego regionu, porozmawiać z aktorami, z depozytariuszami. Poprzez stroje aktorów, ich gwarę i obyczaje przeniosą się w czasy pierwszej połowy ubiegłego stulecia. Scenki humorystyczne w spektaklach pełnią funkcję rozrywkową, ale jednocześnie wzbogacają przekaz i budują więź z widownią. Widowiska odtwarzają dawne zwyczaje i obrzędy doroczne, a ich odbiorcy mogą się nauczyć:
- Wicia wianków sobótkowych
Spektakl sobótkowy „Na Świantego Jana”
Barwne widowisko pełne magii, przesądów i znaczenia ziół.
- Układania bukietów zielnych
15 sierpnia „U Maciejów na Zielnu”
Poznanie ludowego nazewnictwa, symboliki i znaczenia układanych ziół. - 8 września „U Maciejów przed odpustem na Siewnu”
Gorączkowe przygotowania w wigilię dorocznego odpustu w domu, ale i w polu według ludowego przysłowia „We wiliju Matki Boski Siewny zacnij sioć zyto, to bedzies mioł chlyb na siebie i na parobka myto”.
- Robienia ozdób choinkowych z bibuły, opłatka
W okolicach Świąt Bożego Narodzenia „U Maciejów na Przedgodziu”
Dla mieszkańców wsi to czas przygotowywania się na przyjście Jezusa Chrystusa. Wówczas polska wieś zamierała, nie można było wykonywać żadnych robót polowych, Bo „Kto ziemie w adwenta pruje, to ta mu trzy lata choruje”. Więc mężczyźni młócili cepem zboże w stodole, wybijali olej w olejarni, kobiety zajęte były przędzeniem a dziewczęta wykonywaniem ozdób choinkowych. - „U Maciejów na Gody”
W wigilię Świąt Bożego Narodzenia zwykła wiejska chata zamieniła się w miejsce pełne magii. Siano pod obrusem, snop żyta w rogu izby, dzielenie się resztkami jedzenia ze zwierzętami i choinka lub podłaźniczka u sufitu ubrana w własnoręcznie wykonane ozdoby.
- W karnawale „Kusok u Maciejów”
- Wicia palm wielkanocnych w okolicach świąt wielkanocnych i skrobania pisanek
Widowiska pt. „Palmowo niedziela” i „Wielgo sobota”. - Wicia wianka z kłosów zboża i pieśni dożynkowych
Widowisko dożynkowe „Okrężne u sołtysa” . - W swoim repertuarze mamy też „Krzciny u Maciejów” i widowisko „Na Zielune Świuntki”.
Depozytariusze i opiekunowie tradycji
Kto dziś pielęgnuje i przekazuje tę tradycję? Wymień osoby, grupy, instytucje.
- Międzypokoleniowy Zespół Obrzędowy „Zawsze Razem”
- Filia Biblioteczna w Woli Gułowskiej
- Gminna Biblioteka Publiczna w Adamowie
- Dom Kultury Pomnik Czynu Bojowego Kleeberczyków w Woli Gułowskiej
- Zofia Kozłowska – kierownik zespołu „Zawsze Razem”
Przydatne linki
- Gminna Biblioteka Publiczna w Adamowie
- Dom Kultury Pomnik Czynu Bojowego Kleeberczyków w Woli Gułowskiej
Dane kontaktowe i rezerwacje
Gminna Biblioteka Publiczna w Adamowie
ul. Kleeberga 5c
21-412 Adamów
tel. 25 755 31 47
e-mail: biblioteka@adamow.pl
Dom Kultury Pomnik Czynu Bojowego Kleeberczyków w Woli Gułowskiej
Wola Gułowska 68
21-412 Wola Gułowska
tel. 25 755 02 15, 500 229 774
e-mail: muzeum@kleeberczycy.pl
