Miejsce
Golina, gmina Jarocin, województwo Wielkopolskie
Na czym polega ta tradycja?
Snutka Golińska to rodzaj haftu ludowego powstałego i rozwijającego się od XV w. na terenie Wielkopolski. Nazwa pochodzi od nasuwania, czyli unikatowej techniki jego wykonywania. Wyglądem przypomina koronkę, bo jest ażurowa. Należy do haftów białych, ponieważ zgodnie z tradycją wykonuje się ją na białym płótnie i przy użyciu białych grubych nici.
Najpierw rysuje się wzór na papierze. Następnie podwleka nitką linie i nasuwa długie cienkie ściegi, czyli snutki. Dalej gęsto dzierga uprzednio powleczone motywy, pierze i wycina płótno spod nitek łączących motywy. Tak powstaje ażurowe, niezwykle delikatne dzieło.
Na początku XX w. haft ten zaczął tracić na popularności. Do jego odrodzenia przyczyniła się Helena Moszczeńska, ówczesna właścicielka majątku Goliny, która zajęła się organizacją kursów dla kobiet i młodych panien. Spotkania odbywały się w jej dworku, gdzie zgłębiano tajniki rzemiosła. Wprowadzono też nowe wzory. Snutka zaczęła pojawiać się nie tylko na obrusach, strojach ludowych czy bieliźnie kościelnej, ale też innych rzeczach użytkowych.
Obecnie podejmowane są inicjatywy dążące do popularyzacji rękodzieła, wykorzystania go w przestrzeni publicznej czy zaistnienia we współczesnej popkulturze.
Kiedy warto przyjechać?
Zapraszamy do Goliny przez cały rok. Spotkania snutkarek obywają się regularnie w szkole w Golinie i w każdej chwili można dołączyć do grona pań haftujących. Dla zainteresowanych osób czy grup organizujemy kilkutygodniowe warsztaty. Nie da się bowiem nauczyć sztuki wykonywania Snutki Golińskiej na jednorazowym spotkaniu. Warsztaty organizujemy na miejscu, ale istnieje również opcja wyjazdowa. To samo tyczy się oferty dla najmłodszych.
- W pierwszej połowie maja w Szkole Podstawowej w Golinie organizowany jest Piknik z okazji Święta Patronki (a jest nią Helena Moszczeńska, dawna dziedziczka Goliny, mająca przeogromny wkład w promocję i rozwój haftu nasnuwanego).
- W sierpniu odbywają się także tradycyjne dożynki wiejskie, gdzie również swoje ważne miejsce zajmuje Snutka Golińska.
Co można przeżyć i czego się nauczyć na miejscu?
Na miejscu można zorganizować warsztaty wykonywania tradycyjnego haftu nasuwanego (zajęcia cykliczne) bądź umówić się na jednorazowe spotkanie z Mistrzyniami Haftu (depozytariuszki) oraz innymi snutkarkami, by poznać podstawowe tajniki sztuki Snutki Golińskiej. Warsztaty dotyczą z jednej strony nauki samego haftu nasnuwanego (poznawanie kolejnych etapów w praktyce), z drugiej zaś projektowania wzorów snutkowych i przenoszenia ich na różne rzeczy codziennego użytku.
Można też zorganizować wystawę prac hafciarek. Na miejscu istnieje również możliwość zakupu wyrobów (obrusy, serwety, bluzki, wisiory, brożki itp.)
Wkrótce zostanie uruchomiona oferta dla najmłodszych z warsztatami, animacjami i zabawami związanymi ze Snutką Golińską.
Depozytariusze i opiekunowie tradycji
- Zofia Talarowska
- Jolanta Łukaszewska
Przydatne linki
https://www.facebook.com/snutkagolinska
Dane kontaktowe i rezerwacje
- Jolanta Łukaszewska – tel. 787 093 833
- Zofia Talarowska – tel. 607 926 303
- Szkoła Podstawowa w Golinie – tel. 62 740 40 23, 503 500 737
- Stowarzyszenie „Golina z wyobraźnią”
Muzeum Regionalne w Jarocinie
ul. Park 3
63-200 Jarocin
tel. 62 747 34 49
e-mail: muzeum@muzeumjarocin.pl
www.muzeumjarocin.pl
Ekspozycję stałą zwiedzać można:
wtorek – piątek w godzinach od 8.00 do 16.00
sobota – niedziela w godzinach od 14.00 do 18.00
poniedziałek – nieczynne
rezerwacje dla grup, informacje na temat wystawy: tel. 739 059 895
W Muzeum Regionalnym w Jarocinie znajdują się egzemplarze historyczne, serwetki wykonane przez zasłużone nieżyjące hafciarki – m.in Pelagię Pietrzak, Kunegundę Krzyżaniak.
Do tego jest współczesna praca – obrus o wymiarach 1,7x x 1,7m wykonany wspólnie przez 14 golińskich snutkarek w 2024 r. w ramach projektu „Biały obrus skąpany w zieleni”.
