12 września w Gminnym Ośrodku Kultury, Sportu i Rekreacji w Łysych odbył się wernisaż projektu „Etnotablice nowym produktem turystycznym Kurpiowszczyzny”. Jego koordynatorką jest Łucja Samorajczyk, laureatka pierwszej edycji nagrody „Siła Tradycji”.
Odsłonięte tablice są efektem projektu, który wyrósł z badań terenowych prowadzonych podczas obozu etnograficznego w 2024 roku. Badania objęły dziesięć miejscowości. Zebrano około 3000 zdjęć, ale równie ważne były rozmowy z mieszkańcami, ich wspomnienia, rodzinne archiwa i opowieści przekazywane z pokolenia na pokolenie.
– To jest najważniejszy dzień w moim życiu. Chciałam, żeby dzięki naszej pracy zostało zachowane w historii i w pamięci to, czego ja już nie zdążyłam zobaczyć. Mam nadzieję, że to się udało – mówiła podczas wernisażu Łucja Samorajczyk.
Jak podkreślała, mieszkańcy bardzo chętnie dzielili się wiedzą o swoich przodkach. Badacze wysłuchali wielu opowieści o dawnym życiu, zwyczajach, miejscach i ludziach. Dzięki temu udało się zebrać materiał, którego często nie ma w oficjalnych opracowaniach – wiedzę nadal żyjącą w pamięci lokalnej społeczności.
Od badań do produktu turystycznego
Efektem zebranych materiałów są etnotablice, które stanęły w Wyżedze, Złotej Górze, Tyczku i Plewkach. Każda z nich opowiada o konkretnej miejscowości poprzez fotografie, mapy, dokumenty i wspomnienia mieszkańców. Dzięki kodom QR opowieść może być kontynuowana także w internecie.
Etnotablice umieszczono w drewnianych stelażach nawiązujących formą do tradycyjnej kurpiowskiej architektury. Dzięki temu także sposób ich prezentacji stał się częścią opowieści o lokalnym dziedzictwie.
Projekt nie ogranicza się więc do ustawienia tablic informacyjnych, lecz tworzy nowy sposób poznawania Kurpiowszczyzny – poprzez historie ludzi i miejsc, a nie tylko najważniejsze zabytki czy atrakcje. Pomysł mógł zostać zrealizowany dzięki dofinansowaniu z Ministerstwa Sportu i Turystyki w ramach projektu „Etnotablice nowym produktem turystycznym Kurpiowszczyzny”.
Wernisaż w Łysych
Wernisaż 12 września był okazją do pokazania efektów projektu, ale też do rozmowy o tym, jak zachować lokalne dziedzictwo i jak opowiadać o nim współczesnym odbiorcom. Ważnym punktem programu było wystąpienie dr. inż. arch. Włodzimierza Witkowskiego „A mnie się marzy kurpia chata!”, poświęcone tradycyjnemu drewnianemu domowi i pytaniu, czy dziś jest on problemem, wyzwaniem, czy może szansą. Kolejne prezentacje dotyczyły lokalnych opowieści i pamięci oraz ochrony rodzinnych pamiątek przed zniszczeniem.
Program uzupełniały wydarzenia towarzyszące: stoiska sołeckie z lokalnymi przysmakami, prezentacja tradycyjnego rzemiosła oraz atrakcje dla dzieci.
Poznaj Etnotablice i historie kurpiowskich miejscowości
