Miejsce
Kraków
Na czym polega ta tradycja?
Szopka krakowska to najbardziej wyjątkowa spośród wszystkich szopek świata. Figurki Świętej Rodziny umieszczone są tu nie w skromnej stajence, szopie czy grocie, lecz w fantazyjnym, miniaturowym pałacu, którego forma inspirowana jest architekturą Krakowa. Tradycja konstruowania szopek krakowskich sięga kilku stuleci, a dojrzałą, zbliżoną do współczesnej formę, przybrały one w drugiej połowie XIX wieku.
Charakterystyczną cechą szopki krakowskiej jest wysmukła, wieżowa konstrukcja oparta na pionowej osi symetrii oraz niezwykle bogata ornamentyka. Do jej wykonania wykorzystuje się powszechnie dostępne, niedrogie materiały: tekturę, sklejkę, listewki, a całość pokrywana jest połyskującą, kolorową folią aluminiową (staniolem).
O wartości szopki decyduje nie tylko jej wygląd, lecz przede wszystkim serce włożone w jej wykonanie oraz setki, a czasem nawet tysiące godzin ręcznej pracy. Od 1937 roku odbywa się coroczny Konkurs na Najpiękniejszą Szopkę Krakowską, który znacząco wpłynął na wzrost poziomu artystycznego tych wyjątkowych dzieł.
Kiedy warto przyjechać?
Kulminacyjnym wydarzeniem w kalendarzu krakowskiego szopkarstwa jest coroczny Konkurs na Najpiękniejszą Szopkę Krakowską, organizowany w pierwszy czwartek grudnia pod pomnikiem Adama Mickiewicza na Rynku Głównym w Krakowie.
Szopki zgłoszone do konkursu, po ocenie przez jury, prezentowane są na wystawie pokonkursowej w Muzeum Krakowa, która trwa od grudnia do lutego.
Fundacja Tradycja Szopki Krakowskiej, doceniając unikalną wartość artystyczną tych dzieł, podejmuje również działania na rzecz ich promocji poza Krakowem i poza okresem świątecznym. Organizuje wystawy w innych miastach i terminach – wszędzie tam, gdzie zostanie zaproszona.
Aktualne informacje o wystawach i wydarzeniach związanych z szopkarstwem krakowskim można znaleźć na stronie fundacji: szopkakrakowska.pl
Co można przeżyć i czego się nauczyć na miejscu?
W pierwszy czwartek grudnia (w godz. 9.00–12.00) pomnik Adama Mickiewicza w Krakowie staje się barwnym centrum krakowskiego szopkarstwa. W tłumie gromadzącym się na Rynku można podziwiać dziesiątki szopek wykonanych w mijającym roku, porozmawiać z ich twórcami, a także zobaczyć uroczysty przemarsz szopkarzy z pracami do siedziby Muzeum Krakowa.
W czasie trwania wystawy pokonkursowej można z bliska obejrzeć wszystkie szopki zgłoszone do konkursu – zarówno te nagrodzone przez jury, jak i te, które nie zdobyły wysokich ocen, lecz zachwycają pomysłowością i kunsztem wykonania.
Zimą w przestrzeni miejskiej Krakowa można również zobaczyć kilkadziesiąt szopek prezentowanych w różnych punktach miasta – tworzą one niepowtarzalną, świąteczną dekorację i wprowadzają wyjątkowy klimat.
Dla osób, które nie mogą odwiedzić Krakowa w okresie zimowym, Fundacja Tradycja Szopki Krakowskiej organizuje wystawy nagradzanych szopek w innych terminach oraz miejscowościach w całej Polsce. Informacje o nadchodzących wydarzeniach i ekspozycjach są regularnie publikowane na stronie internetowej Fundacji ww.szopkakrakowska.pl
Depozytariusze i opiekunowie tradycji
Szopkarstwem krakowskim aktywnie kultywuje około 40–50 twórców, którzy co roku przynoszą pod pomnik Adama Mickiewicza nowe, własnoręcznie wykonane dzieła, zgłaszając je do konkursu. Najwytrwalsi uczestniczyli w rywalizacji już ponad pięćdziesiąt razy. Tradycja ta często przekazywana jest z pokolenia na pokolenie. Wszyscy szopkarze są amatorami, a swojej pasji poświęcają setki godzin rocznie.
Opiekę nad tradycją szopkarską sprawują trzy kluczowe instytucje:
- Muzeum Krakowa – organizuje coroczny konkurs, wystawę pokonkursową oraz warsztaty edukacyjne
- Muzeum Etnograficzne w Krakowie – posiada w zbiorach m.in. szopki z XIX wieku
- Fundacja Tradycja Szopki Krakowskiej – organizuje wystawy szopek w Krakowie i innych miejscowościach.
Przydatne linki
- strona Muzeum Krakowa
- strona Muzeum Etnograficznego im. Seweryna Udzieli w Krakowie
- strona Fundacji Tradycja Szopki Krakowskiej
- hasło w Wikipedii o Konkursie Szopek Krakowskich
- film o letniej wystawie szopek w Auli bł. Jakuba w Krakowie
Dane kontaktowe i rezerwacje
Fundacja Tradycja Szopki Krakowskiej
tel. +48 601 540 871
e-mail: szopkakrakowska@op.pl
szopkakrakowska.pl
Doroczny konkurs pod pomnikiem Mickiewicza w pierwszy czwartek grudnia jest ogólnodostępny.
Wystawa pokonkursowa – bilety w kasie lub na stronie Muzeum Krakowa muzeumkrakowa.pl
