Procesja Bożego Ciała w Myszyńcu

Miejsce

Myszyniec, gm. Myszyniec, pow. ostrołęcki, woj. mazowieckie

Na czym polega ta tradycja?

Tradycja Bożego Ciała w Myszyńcu na Kurpiach jest wielowiekowym świadectwem wiary, przywiązania do Kościoła oraz lokalnej tożsamości mieszkańców. Jej początki sięgają 1774 roku i są związane z dziejami miejscowej parafii. Najważniejszym elementem obchodów jest uroczysta procesja eucharystyczna ulicami miasta, w której uczestniczą mieszkańcy, duchowieństwo, dzieci, strażacy oraz przedstawiciele kurpiowskiej społeczności. Szczególną cechą procesji jest liczny udział osób w tradycyjnych strojach kurpiowskich, a także obecność zabytkowych feretronów, chorągwi i innych elementów religijnego dziedzictwa. Procesja zatrzymuje się przy czterech ołtarzach, przy których odczytywana jest Ewangelia i udzielane jest błogosławieństwo Najświętszym Sakramentem. Obrzęd łączy wymiar religijny z żywą tradycją Kurpiów, przekazywaną z pokolenia na pokolenie. W 2025 roku tradycja Myszynieckiej Procesji Bożego Ciała została wpisana na Krajową listę niematerialnego dziedzictwa kulturowego. Jest ona szczególnie interesująca dla osób zainteresowanych religią, historią, etnografią, kulturą ludową oraz dziedzictwem i tradycjami Kurpiowszczyzny.

Fot. Henryk Poddębski, Narodowe Archiwum Cyfrowe

Kiedy warto przyjechać?

Warto przyjechać do Myszyńca już w przeddzień Bożego Ciała, kiedy mieszkańcy przygotowują i dekorują cztery tradycyjne ołtarze, tworząc wyjątkową atmosferę wspólnoty i zaangażowania. Szczególnie warto być tutaj w sam dzień Bożego Ciała, aby zobaczyć uroczystą mszę świętą oraz barwną procesję ulicami miasta, będącą jednym z najważniejszych przejawów żywej tradycji Kurpiów.

Co można przeżyć i czego się nauczyć na miejscu?

Wizyta w Myszyńcu pozwala uczestniczyć w wyjątkowym wydarzeniu religijnym, ale przede wszystkim poznać żywą kulturę i tradycję Kurpiów. Odwiedzający mogą obserwować przygotowanie i dekorowanie ołtarzy, uczestniczyć w uroczystej mszy świętej oraz procesji, a także spotkać się z depozytariuszami tradycji – mieszkańcami, którzy od pokoleń przekazują wiedzę i zwyczaje kolejnym generacjom.

Procesja Bożego Ciała w Myszyńcu tworzy barwny korowód ciągnący się często na ponad kilometr długości, zdominowany przez setki wiernych w wielopokoleniowych, oryginalnych strojach ludowych (wiele z nich to ponad stuletnie pamiątki rodzinne). Podtrzymywany jest dawny obyczaj, według którego zabytkowe, ciężkie feretrony są niesione oddzielnie – osobno przez grupy kobiet i osobno przez mężczyzn. Ważnym elementem są wystawy i kiermasz twórczości ludowej, podczas których można poznać m.in. tradycyjne techniki wykonywania wycinanek, kwiatów z bibuły, haftu czy innych elementów rękodzieła kurpiowskiego.

Szczególną wartością jest bezpośredni przekaz międzypokoleniowy – dzieci i młodzież uczą się od starszych mieszkańców pieśni, zwyczajów, technik rękodzielniczych oraz znaczenia poszczególnych elementów procesji.

Na czym polega fenomen Myszynieckiej Procesji Bożego Ciała:

1. Zabytkowe chorągwie, sztandary oraz feretrony nie są przydzielane losowo. Każdy obiekt jest na stałe przypisany do konkretnej wsi należącej do parafii lub do konkretnego rodu. Opieka nad nimi i ich niesienie to honor przekazywany w rodzinach z ojca na syna, z matki na córkę.
2. Separacja płci przy feretronach: Tradycja nakazuje, by ciężkie figury i obustronne obrazy (feretrony) były niesione w odrębnych grupach – kobiety niosą feretrony kobiece, a mężczyźni męskie.
3. Szyk: Na czele Procesji idzie mężczyzna niosący krzyż, za nim druhowie z Ochotniczej Straży Pożarnej z zabytkowym feretronem Matki Boskiej autorstwa wybitnego artysty – Teodora Rygiera oraz wizerunkiem św. Floriana, kolejno formują się grupy wiejskie z feretronami, dzieci sypiące kwiaty, a centralne miejsce zajmuje ksiądz niosący Najświętszy Sakrament w monstrancji z 1731 roku. 

Fot. Daniel Gołaś (3x)

Depozytariusze i opiekunowie tradycji

Tradycję Bożego Ciała w Myszyńcu pielęgnują przede wszystkim mieszkańcy Myszyńca i okolicznych miejscowości, którzy od pokoleń uczestniczą w przygotowaniu oraz przebiegu uroczystości. Szczególną rolę odgrywają osoby przygotowujące i dekorujące ołtarze, noszące feretrony i chorągwie oraz występujące w tradycyjnych strojach kurpiowskich. Ważnymi depozytariuszami są również dzieci i młodzież, które poprzez udział w uroczystościach uczą się lokalnych zwyczajów i przejmują odpowiedzialność za ich dalsze trwanie.

Opiekunem duchowym tradycji jest Parafia pw. Trójcy Przenajświętszej w Myszyńcu, odpowiedzialna za religijny wymiar uroczystości. W zachowaniu i popularyzacji dziedzictwa szeroko uczestniczy Towarzystwo Przyjaciół Myszyńca, lokalni twórcy ludowi, zespoły folklorystyczne, bractwa i grupy parafialne oraz szkoły.

Fot. Daniel Gołaś

Przydatne linki